Słowenia: Najpiękniejsze miejsca. Przewodnik po zielonym sercu Europy

Wyrusz w niezapomnianą podróż po Słowenii kraju, który zachwyca różnorodnością krajobrazów i bogactwem atrakcji, od alpejskich szczytów po śródziemnomorskie wybrzeże. Ten artykuł to Twój kompleksowy przewodnik po najpiękniejszych zakątkach Słowenii, pełen inspiracji i praktycznych wskazówek, które pomogą Ci zaplanować idealny wyjazd.

Dlaczego Słowenia to ukryty skarb Europy, który musisz odkryć?

Słowenia, ten niewielki kraj w sercu Europy, często bywa niedoceniany, a moim zdaniem niesłusznie! To prawdziwa "Europa w miniaturze", gdzie na zaledwie 20 tysiącach kilometrów kwadratowych znajdziesz alpejskie szczyty, malownicze wybrzeże Adriatyku, tajemnicze regiony krasowe z zapierającymi dech w piersiach jaskiniami oraz urokliwe, historyczne miasta. To właśnie ta niesamowita różnorodność sprawia, że Słowenia jest tak wyjątkowa i potrafi zaoferować coś dla każdego typu podróżnika. Niezależnie od tego, czy szukasz górskich wyzwań, relaksu nad wodą, czy kulturalnych wrażeń, Słowenia ma to wszystko w zasięgu ręki.

Słowenia, czyli "Europa w miniaturze": od Alp po Adriatyk w jeden dzień

Koncepcja "Europy w miniaturze" nie jest w przypadku Słowenii pustym frazesem. To kraj, w którym możesz rano podziwiać majestatyczne szczyty Alp Julijskich, po południu eksplorować podziemne korytarze jaskiń, a wieczorem delektować się owocami morza nad Adriatykiem. Wszystko to w ciągu jednego dnia, dzięki niewielkim odległościom i doskonałej infrastrukturze drogowej. Ta geograficzna mozaika, tak rzadko spotykana na tak małym obszarze, sprawia, że każda podróż przez Słowenię jest fascynującą przygodą i ciągłym odkrywaniem nowych, zachwycających krajobrazów.

Kraj pachnący lasem i przygodą: najbardziej zielony zakątek kontynentu

Co mnie zawsze urzeka w Słowenii, to jej wszechobecna zieleń. Lasy pokrywają niemal połowę powierzchni kraju, co czyni ją jednym z najbardziej zielonych miejsc na kontynencie. To prawdziwy raj dla miłośników natury i aktywnego wypoczynku. Możesz tu wędrować po górskich szlakach, jeździć na rowerze po malowniczych ścieżkach, uprawiać sporty wodne na szmaragdowych rzekach, a nawet po prostu oddychać świeżym, leśnym powietrzem. Słowenia to kraj, który pachnie lasem i przygodą, zapraszając do zanurzenia się w jej dziewiczej przyrodzie i czerpania z niej pełnymi garściami.

Jezioro Bled i Bohinj: które z dwóch alpejskich jezior skradnie Twoje serce?

Kiedy myślę o Słowenii, pierwszym obrazem, który przychodzi mi do głowy, jest Jezioro Bled. To absolutna ikona, widok znany z pocztówek, który na żywo jest jeszcze piękniejszy. Ale Słowenia ma też inną, równie urokliwą, choć znacznie spokojniejszą perłę Jezioro Bohinj. Oba jeziora, choć położone stosunkowo blisko siebie, oferują zupełnie inne doświadczenia, a każde z nich ma swój niepowtarzalny urok. Zastanawiasz się, które skradnie Twoje serce? Pozwól, że pomogę Ci podjąć decyzję.

Bled: ikona z pocztówki rejs pletną na wyspę i widok z zamkowego wzgórza

Jezioro Bled to bez wątpienia najbardziej rozpoznawalna atrakcja Słowenii. Jego turkusowe wody, malownicza wyspa Blejski Otok z kościołem Wniebowzięcia NMP pośrodku oraz majestatyczny zamek wznoszący się na klifie tworzą widok jak z bajki. Moim ulubionym doświadczeniem jest rejs tradycyjną łódką "pletną" na wyspę to niezwykle klimatyczny sposób, by dotrzeć do kościoła i zadzwonić dzwonem życzeń. Koniecznie wybierz się też na zamek, skąd rozpościera się najpiękniejsza panorama na całe jezioro i okoliczne góry. To widok, który na długo pozostaje w pamięci.

Słodka tajemnica Bledu: gdzie zjeść legendarną kremówkę (kremna rezina)?

Żadna wizyta w Bledzie nie byłaby kompletna bez spróbowania słynnej kremówki, czyli kremna rezina. To lokalny przysmak, który stał się symbolem tego miejsca. Lekkie ciasto francuskie, puszysty krem waniliowy i bita śmietana połączenie idealne! Możesz ją znaleźć w wielu kawiarniach i restauracjach wokół jeziora, ale ja polecam poszukać tych z długą tradycją. To idealny sposób na zakończenie zwiedzania i chwilę relaksu z widokiem na jezioro.

Bohinj: dzika i spokojna alternatywa raj dla miłośników natury i ciszy

Jeśli szukasz spokoju i kontaktu z dziką naturą, Jezioro Bohinj będzie strzałem w dziesiątkę. To największe naturalne jezioro Słowenii, położone w sercu Triglavskiego Parku Narodowego. Jest znacznie mniej komercyjne i zatłoczone niż Bled, co czyni je idealnym miejscem dla miłośników ciszy, wędrówek i autentycznego doświadczania przyrody. Otoczone majestatycznymi szczytami Alp Julijskich, oferuje niezliczone możliwości aktywnego wypoczynku, od pieszych wycieczek po pływanie i kajakarstwo. To prawdziwy raj dla tych, którzy chcą uciec od zgiełku i zanurzyć się w dziewiczym pięknie słoweńskich gór.

Wodospad Savica: czy warto pokonać 500 schodów dla jednego z najsłynniejszych widoków?

Niedaleko Jeziora Bohinj znajduje się Wodospad Savica, jedno z najbardziej znanych słoweńskich wodospadów. Aby do niego dotrzeć, trzeba pokonać około 500 schodów, ale uwierz mi wysiłek jest tego wart! Widok kaskad wody spadających z wysokości kilkudziesięciu metrów, otoczonych bujną zielenią, jest naprawdę spektakularny. To doskonały cel krótkiej wędrówki i nagroda w postaci pięknych zdjęć oraz orzeźwiającej bryzy.

Dolina Soczy: w poszukiwaniu szmaragdowej rzeki i adrenaliny

Gdy tylko pomyślę o Dolinie Soczy, od razu widzę ten niesamowity, szmaragdowy kolor wody, który wyróżnia ją na tle innych rzek. To miejsce, gdzie natura jest wciąż dzika i potężna, a jednocześnie zaprasza do aktywnego spędzania czasu. Dolina Soczy to raj dla poszukiwaczy adrenaliny, ale także dla tych, którzy pragną po prostu podziwiać niezwykłe piękno przyrody. To jedno z tych miejsc w Słowenii, które po prostu trzeba zobaczyć.

Szmaragdowy cud natury: dlaczego woda w rzece Soczy ma tak niezwykły kolor?

Szmaragdowy kolor rzeki Soczy to jej znak rozpoznawczy i absolutny fenomen. Co sprawia, że woda ma tak intensywny, hipnotyzujący odcień? To zasługa unikalnego składu mineralnego podłoża, przez które przepływa rzeka, a także czystości wody i sposobu, w jaki światło słoneczne odbija się od dna. Ten niezwykły kolor sprawia, że Dolina Soczy jest jednym z najbardziej fotogenicznych miejsc w Słowenii i od razu wzbudza chęć wskoczenia do orzeźwiającej wody (choć bywa ona naprawdę zimna!).

Aktywny wypoczynek w dolinie: rafting, kajaki i najbardziej malownicze trasy piesze

Dolina Soczy to prawdziwe centrum aktywnego wypoczynku. Jeśli szukasz mocnych wrażeń, to jest to idealne miejsce dla Ciebie. Rzeka Socza oferuje doskonałe warunki do:

• Raftingu
• Kajakarstwa
• Canyoningu
• Wędrówek pieszych

Możesz tu spróbować swoich sił w spływie pontonem po wzburzonych wodach, popływać kajakiem po spokojniejszych odcinkach, a nawet spróbować canyoningu, czyli pokonywania kanionów z wykorzystaniem technik linowych. Dla tych, którzy wolą stały grunt pod nogami, Dolina Soczy oferuje niezliczone szlaki piesze, które prowadzą przez malownicze lasy, wzdłuż rzeki i do ukrytych wodospadów. To idealne miejsce, by połączyć podziwianie natury z dawką zdrowej aktywności fizycznej.

Wodospady, które trzeba zobaczyć: ukryty w jaskini Kozjak i potężny Boka

Dolina Soczy to także kraina wodospadów. Dwa z nich zasługują na szczególną uwagę. Pierwszy to Wodospad Kozjak, ukryty w skalnej jaskini, do którego prowadzi malownicza ścieżka. Widok wody spadającej do turkusowego basenu w półmroku jaskini jest naprawdę magiczny. Drugi to potężny Wodospad Boka, jeden z najwyższych i najbardziej imponujących w Słowenii. Jego huk słychać z daleka, a widok ogromnej ilości wody spadającej z wysokości ponad 100 metrów jest niezapomniany. Obie te atrakcje to obowiązkowe punkty na mapie Doliny Soczy.

Śladami historii: odkryj pozostałości frontu z I wojny światowej w okolicach Kobaridu

Oprócz naturalnego piękna, Dolina Soczy kryje w sobie także bogatą historię. To właśnie tutaj, w okolicach Kobaridu (Caporetto), toczyły się jedne z najkrwawszych bitew frontu włoskiego podczas I wojny światowej. Dziś możesz odwiedzić Muzeum I Wojny Światowej w Kobaridzie, które zostało nagrodzone tytułem Europejskiego Muzeum Roku, oraz spacerować po ścieżkach historycznych, odkrywając pozostałości okopów, bunkrów i pomników. To poruszające świadectwo przeszłości, które dodaje temu miejscu głębi i refleksyjnego wymiaru.

Podziemny świat Słowenii: Jaskinie Postojna i Predjamski Grad

Słowenia to nie tylko góry, rzeki i wybrzeże, ale także fascynujący świat pod ziemią. Region krasowy, od którego zresztą wzięła się nazwa "kras", jest prawdziwą skarbnicą jaskiń, a dwie z nich Jaskinia Postojna i Jaskinie Szkocjańskie to absolutne must-see. Do tego dochodzi niezwykły Zamek Predjama, wbudowany w skalną ścianę, który wygląda jak wyjęty z fantasy. Przygotuj się na podróż do wnętrza ziemi, która z pewnością Cię zachwyci.

Jaskinia Postojna: przejażdżka podziemną kolejką przez krainę stalaktytów

Jaskinia Postojna to jedna z najsłynniejszych jaskiń na świecie i bez wątpienia największa atrakcja słoweńskiego podziemia. To, co czyni ją wyjątkową, to możliwość zwiedzania jej częściowo podziemną kolejką. Ta krótka, ale ekscytująca przejażdżka wprowadza Cię w świat gigantycznych komnat, korytarzy i niezliczonych formacji krasowych stalaktytów, stalagmitów i stalagnatów, które przez miliony lat tworzyła woda. Spacerując po oświetlonych trasach, poczujesz się jak w innej rzeczywistości, podziwiając dzieła natury, które zapierają dech w piersiach.

Zamek Predjama: jak powstała największa na świecie twierdza wbudowana w jaskinię?

Zaledwie kilka kilometrów od Jaskini Postojna znajduje się Zamek Predjama prawdziwy architektoniczny cud. To największy na świecie zamek jaskiniowy, wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa, który został wbudowany w skalną ścianę na wysokości ponad 120 metrów. Jego historia jest równie fascynująca jak wygląd, związana z legendarnym rycerzem Erazmem z Predjamy. Zwiedzanie zamku to podróż w czasie, podczas której odkryjesz jego tajemne przejścia, lochy i komnaty, a także dowiesz się, jak obrońcy wykorzystywali naturalne ukształtowanie terenu do obrony. To miejsce, które po prostu trzeba zobaczyć!

Jaskinie Szkocjańskie (UNESCO): potęga natury i podziemny kanion, który zapiera dech

Jeśli Jaskinia Postojna jest imponująca, to Jaskinie Szkocjańskie (Škocjanske jame), wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, są po prostu monumentalne. To kompleks jaskiń krasowych, który tworzy jeden z największych podziemnych kanionów na świecie, przez który przepływa rzeka Reka. Spacer po zawieszonych mostach nad ryczącą rzeką, w otoczeniu gigantycznych komnat i stalaktytów, to przeżycie, które trudno opisać słowami. Poczujesz tu prawdziwą potęgę natury i zrozumiesz, dlaczego to miejsce jest tak cenione na całym świecie. To absolutny punkt obowiązkowy dla każdego miłośnika przyrody i geologii.

Lublana: czy stolica Słowenii to jedno z najbardziej urokliwych miast Europy?

Po podziemnych przygodach i górskich wędrówkach czas na odrobinę miejskiego uroku. Lublana, stolica Słowenii, to moim zdaniem jedno z najbardziej urokliwych miast, jakie miałam okazję odwiedzić w Europie. Jest kompaktowa, zielona, pełna życia, a jednocześnie spokojna i przyjazna dla pieszych. To idealne miejsce na romantyczny spacer, kawę nad rzeką czy wieczorne wyjście. Przygotuj się na to, że Lublana skradnie Twoje serce!

Spacer śladami Plečnika: Potrójny Most i inne architektoniczne perły miasta

Spacerując po Lublanie, nie sposób nie zauważyć wpływu jednego z najwybitniejszych słoweńskich architektów, Jože Plečnika. To on nadał miastu jego współczesny, charakterystyczny wygląd. Jego dzieła, takie jak ikoniczny Potrójny Most (Tromostovje), malownicza Kolumnada Targowa nad rzeką Lublanicą czy majestatyczna Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, są prawdziwymi perłami architektury. Plečnik w mistrzowski sposób połączył klasyczne elementy z nowoczesnymi rozwiązaniami, tworząc unikalną i spójną przestrzeń miejską, która zachwyca na każdym kroku.

Smoczy Most: poznaj legendę symbolu Lublany

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Lublany jest Smoczy Most (Zmajski most). Cztery zielone smoki, strzegące każdego z jego końców, są prawdziwą wizytówką miasta. Legenda głosi, że smoki te ożywają, gdy przez most przechodzi dziewica. Niezależnie od tego, czy wierzysz w legendy, czy nie, Smoczy Most to świetne miejsce na pamiątkowe zdjęcie i symboliczny punkt odniesienia w mieście. Warto poznać historię tych mitycznych stworzeń, które są głęboko zakorzenione w tożsamości Lublany.

Wzgórze zamkowe: najlepszy punkt widokowy na całe miasto

Dominujący nad miastem Zamek Lublański to nie tylko historyczna forteca, ale także najlepszy punkt widokowy na całą Lublanę i jej okolicę. Możesz do niego dotrzeć pieszo, spacerując malowniczymi ścieżkami, lub wjechać nowoczesną kolejką linową, co samo w sobie jest atrakcją. Ze szczytu roztacza się spektakularna panorama czerwonych dachów, wijącej się rzeki Lublanicy i otaczających miasto gór. Wewnątrz zamku znajdziesz muzea, galerie i restauracje, co czyni go idealnym miejscem na spędzenie kilku godzin.

Słoweńskie wybrzeże: wenecki klimat na 40 kilometrach Adriatyku

Choć Słowenia ma stosunkowo krótką linię brzegową, liczącą zaledwie około 40 kilometrów, to jej adriatyckie wybrzeże jest prawdziwą perełką. Z weneckim klimatem, urokliwymi miasteczkami i krystalicznie czystą wodą, jest idealnym miejscem na relaks, kąpiele słoneczne i delektowanie się śródziemnomorską atmosferą. To doskonała odskocznia po górskich wędrówkach czy zwiedzaniu jaskiń.

Piran: czy to najbardziej fotogeniczne miasteczko nad słoweńskim morzem?

Piran to bez wątpienia najbardziej malownicze i fotogeniczne miasteczko na słoweńskim wybrzeżu. Jego wenecka architektura, wąskie, brukowane uliczki, urokliwy plac Tartiniego i dominująca nad miastem dzwonnica tworzą niezapomniany krajobraz. Spacer po Piran to jak podróż w czasie poczujesz tu prawdziwego ducha Adriatyku. Koniecznie wejdź na mury obronne, skąd roztacza się przepiękny widok na miasto i morze. Piran to idealne miejsce na romantyczny wieczór i delektowanie się świeżymi owocami morza.

Koper i Izola: od tętniącego życiem portu po spokojną rybacką osadę

Oprócz Piranu, słoweńskie wybrzeże oferuje także inne urokliwe miejsca. Koper to największy słoweński port, miasto z bogatą historią i imponującą architekturą, gdzie nowoczesność spotyka się z tradycją. Znajdziesz tu piękne place, pałace i katedrę. Z kolei Izola to spokojniejsza, urokliwa rybacka osada, która zachowała swój autentyczny charakter. Jej kolorowe domki, mały port i liczne restauracje serwujące świeże ryby tworzą idealne miejsce na relaks i ucieczkę od zgiełku. Kontrast między tętniącym życiem Koprem a sielską Izolą pokazuje różnorodność słoweńskiego wybrzeża.

Alpy Julijskie i Triglavski Park Narodowy: dla miłośników górskich wyzwań

Dla mnie, jako miłośniczki gór, Alpy Julijskie i Triglavski Park Narodowy to serce Słowenii. To tutaj natura pokazuje swoją majestatyczną siłę i piękno, oferując niezliczone możliwości dla tych, którzy kochają aktywny wypoczynek. Od spektakularnych przełęczy, przez malownicze wąwozy, aż po najwyższy szczyt kraju to raj dla każdego, kto szuka górskich wyzwań i niezapomnianych widoków.

Przełęcz Vršič: spektakularna trasa przez 50 serpentyn Ruskiej Drogi

Jedną z najbardziej spektakularnych tras w Alpach Julijskich jest przejazd przez Przełęcz Vršič. To najwyższa przełęcz drogowa w Słowenii, a droga, znana jako Ruska Cesta (Rosyjska Droga), słynie z 50 ostrych serpentyn. Każdy zakręt oferuje nowe, zapierające dech w piersiach widoki na skaliste szczyty i zielone doliny. Droga ma także swoją historię, zbudowana została przez rosyjskich jeńców wojennych podczas I wojny światowej. To prawdziwa gratka dla kierowców i rowerzystów, a także doskonały punkt startowy dla wielu górskich szlaków.

Wąwóz Vintgar i Wąwozy Tolminskie: spacer po drewnianych kładkach nad turkusową wodą

Słowenia słynie z malowniczych wąwozów, a Wąwóz Vintgar, położony niedaleko Bledu, oraz Wąwozy Tolminskie w Dolinie Soczy, to prawdziwe perełki. Spacer po drewnianych kładkach i mostach zawieszonych nad turkusową wodą, między wysokimi skalnymi ścianami, to niezapomniane doświadczenie. Wąwóz Vintgar zachwyca kaskadami i wodospadami, a Tolminskie Wąwozy, będące najniższym punktem Triglavskiego Parku Narodowego, oferują unikalne formacje skalne i jaskinie. To idealne miejsca na rodzinny spacer i podziwianie potęgi natury.

Triglav: co trzeba wiedzieć o zdobywaniu narodowej góry Słoweńców?

Triglav (2864 m n.p.m.) to nie tylko najwyższy szczyt Słowenii, ale także jej symbol narodowy, dumnie widniejący na fladze. Zdobycie Triglava to marzenie wielu Słoweńców i wyzwanie dla każdego miłośnika gór. Trasa na szczyt jest wymagająca, często prowadzi przez via ferraty, dlatego wymaga odpowiedniego przygotowania, sprzętu i doświadczenia. To jednak niezapomniana przygoda i nagroda w postaci spektakularnych widoków na całe Alpy Julijskie. Jeśli nie czujesz się na siłach, by zdobywać szczyt, pamiętaj, że sam Triglavski Park Narodowy oferuje mnóstwo łatwiejszych szlaków i widoków, które równie mocno zachwycają.

Praktyczny przewodnik po Słowenii: co warto wiedzieć przed wyjazdem z Polski?

Zanim spakujesz walizki i ruszysz na podbój Słowenii, warto zapoznać się z kilkoma praktycznymi informacjami. Dobrze zaplanowana podróż to klucz do udanego wypoczynku, a Słowenia, choć bliska i przyjazna, ma swoje specyficzne zasady. Poniżej zebrałam najważniejsze wskazówki, które pomogą Ci uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek i w pełni cieszyć się urokami tego pięknego kraju.

Dojazd i e-winiety: jak kupić winietę i uniknąć mandatu?

Jeśli planujesz podróż samochodem do Słowenii, musisz pamiętać o obowiązku posiadania elektronicznej winiety (e-vinjeta) na autostradach i drogach ekspresowych. To absolutna podstawa, a brak winiety skutkuje bardzo wysokim mandatem, który może zepsuć cały wyjazd. Oto kluczowe informacje:

• Gdzie kupić: Najłatwiej i najbezpieczniej kupić e-winietę online na oficjalnej stronie DARS (słoweńskiego zarządcy dróg). Można ją również nabyć na stacjach benzynowych w Słowenii oraz w krajach sąsiednich (np. Austria, Chorwacja).
• Kategorie pojazdów: Istnieją różne kategorie winiet. Dla większości samochodów osobowych (do 3,5 tony, z wysokością nad pierwszą osią do 1,3 m) obowiązuje kategoria 2A. Jeśli Twój pojazd jest wyższy (np. niektóre SUV-y, vany), możesz potrzebować droższej winiety kategorii 2B. Sprawdź dokładnie wysokość swojego samochodu!
• Ceny (orientacyjne): Tygodniowa winieta dla kategorii 2A to około 16 EUR. Dostępne są również winiety miesięczne i roczne.
• Ważne: E-winieta jest przypisana do numeru rejestracyjnego pojazdu. Upewnij się, że wprowadzasz go poprawnie. Brak winiety lub niewłaściwa kategoria to wysoki mandat, który może wynosić nawet kilkaset euro.

Pamiętaj też, że walutą w Słowenii jest euro (EUR), a płatności kartą są powszechnie akceptowane.

Kiedy jechać, by w pełni wykorzystać potencjał Słowenii?

Wybór odpowiedniej pory roku na wizytę w Słowenii zależy od Twoich preferencji i planowanych aktywności. Każda pora roku ma swoje uroki:

• Lato (czerwiec-sierpień): To idealny czas na trekking w Alpach Julijskich, sporty wodne w Dolinie Soczy, kąpiele w jeziorach i Adriatyku oraz zwiedzanie miast. Temperatury są wysokie, a dni długie, ale musisz liczyć się z większymi tłumami turystów i wyższymi cenami.
• Wiosna (kwiecień-maj) i jesień (wrzesień-październik): To moim zdaniem najlepszy czas na podróż do Słowenii. Pogoda jest przyjemna, krajobrazy zachwycają (kwitnące łąki wiosną, złote lasy jesienią), a tłumy są znacznie mniejsze. To idealny moment na piesze wycieczki, rower i spokojne zwiedzanie.
• Zima (grudzień-marzec): Słowenia to także doskonały kierunek dla miłośników sportów zimowych. Znajdziesz tu liczne ośrodki narciarskie, a zamarznięte jeziora i ośnieżone szczyty tworzą bajkowy krajobraz.

Przeczytaj również: Wyspy Kanaryjskie: Najpiękniejsze miejsca i praktyczny przewodnik

Noclegi: od hoteli w miastach po kempingi w sercu natury

Słowenia oferuje szeroki wachlarz opcji noclegowych, dopasowanych do każdego budżetu i preferencji. W miastach znajdziesz zarówno luksusowe hotele, jak i urokliwe pensjonaty czy hostele. W regionach górskich i nad jeziorami popularne są agroturystyka i apartamenty do wynajęcia, które pozwalają na bliski kontakt z lokalną kulturą i przyrodą.

Dla miłośników natury Słowenia to prawdziwy raj, jeśli chodzi o kempingi. Jest ich wiele, są dobrze wyposażone i często położone w niezwykle malowniczych miejscach, np. nad jeziorami czy w dolinach górskich. To świetna opcja dla rodzin i osób szukających aktywnego wypoczynku. Pamiętaj jednak, że nocowanie "na dziko" jest w Słowenii zabronione i grozi za to mandat. Zawsze korzystaj z wyznaczonych pól kempingowych lub innych legalnych miejsc noclegowych.