osrodekwypoczynkowywrzos.pl

Tajlandia: Najpiękniejsze miejsca. Czy znasz te ukryte perełki?

Agata Kalinowska

Agata Kalinowska

|

9 listopada 2025

Tajlandia: Najpiękniejsze miejsca. Czy znasz te ukryte perełki?

Spis treści

Tajlandia to kraj, który rozpala wyobraźnię podróżników swoimi rajskimi plażami, starożytnymi świątyniami i tętniącymi życiem miastami. Ten artykuł zabierze Cię w podróż po najpiękniejszych zakątkach Krainy Uśmiechu, oferując inspirujące opisy i praktyczne wskazówki, które pomogą Ci zaplanować niezapomniane wakacje.

Tajlandia zachwyca rajskimi plażami, starożytnymi świątyniami i tętniącymi życiem miastami.

  • Południe to ikoniczne wyspy (Phi Phi, Koh Lipe, Similan) i Park Khao Sok, idealne do relaksu i nurkowania.
  • Północ to kultura (Chiang Mai, Bangkok) i historia (Ayutthaya, Sukhothai) z majestatycznymi świątyniami.
  • Warto szukać mniej znanych perełek, takich jak Koh Kood czy Koh Mook, aby doświadczyć autentyczności.
  • Najlepszy czas na podróż to pora sucha (listopad-kwiecień), choć regionalnie może się różnić.
  • Optymalny czas na pierwszą wizytę to 2-3 tygodnie, aby połączyć zwiedzanie z wypoczynkiem.

Czym Tajlandia zachwyca najbardziej? Odkryj miejsca, które zdefiniują Twoją podróż

Poza utartym szlakiem: Dlaczego warto szukać czegoś więcej niż tylko popularnych atrakcji?

Kiedy myślimy o Tajlandii, przed oczami stają nam często pocztówkowe widoki z Phi Phi czy tętniący życiem Bangkok. I słusznie, bo to miejsca absolutnie warte odwiedzenia! Jednak z mojego doświadczenia wynika, że prawdziwa magia Krainy Uśmiechu często ukrywa się poza tymi najbardziej znanymi szlakami. Zachęcam Cię do poszukiwania mniej oczywistych perełek małych wysp takich jak Koh Mook z jej tajemniczą Szmaragdową Jaskinią, spokojnej Koh Kradan, czy urokliwej Koh Yao Noi. To właśnie tam możesz doświadczyć autentyczności, spokoju i prawdziwie unikalnych wrażeń, które pozwolą Ci poczuć Tajlandię w bardziej intymny sposób. Czasem wystarczy zboczyć z głównej trasy o zaledwie kilkanaście kilometrów, by znaleźć swój własny kawałek raju.

Północ kontra Południe: Jak wybrać region idealny na pierwszą (i kolejną) wyprawę?

Decyzja o tym, czy zacząć od Północy, czy od Południa, to dylemat wielu podróżników. Północ Tajlandii, z takimi miastami jak Chiang Mai czy Chiang Rai, to przede wszystkim kultura, góry, starożytne świątynie i trekkingi. To region dla tych, którzy pragną zanurzyć się w historii, duchowości i podziwiać zielone krajobrazy pełne pól ryżowych i wodospadów. Z kolei Południe to synonim rajskich plaż, turkusowej wody, nurkowania i relaksu na wyspach takich jak Krabi, Phi Phi czy Koh Lipe. Jeśli Twoim priorytetem jest słońce, piasek i podwodny świat, wybór jest prosty. Na pierwszą podróż często polecam połączenie obu regionów na przykład tydzień na Północy i tydzień na Południu. To pozwala doświadczyć różnorodności Tajlandii i zadecydować, która jej część skradła Twoje serce najbardziej na kolejną wyprawę.

Rajskie plaże Tajlandii

Raj na Ziemi odnaleziony: Najpiękniejsze wyspy i plaże, o których nie da się zapomnieć

Prowincja Krabi: Gdzie wapienne klify zanurzają się w szmaragdowym morzu

Prowincja Krabi to dla mnie kwintesencja tajskiego raju. Jej krajobraz zdominowany jest przez majestatyczne wapienne klify, które niczym gigantyczne strażnice wyrastają prosto z turkusowej wody. Bujna, tropikalna roślinność dopełnia ten idylliczny obraz. Kluczowym miejscem jest tu półwysep Railay, dostępny jedynie drogą morską, z jego kultowymi plażami Railay West i Phra Nang Cave Beach, gdzie można podziwiać jaskinię z fallicznymi symbolami, będącymi darem dla bogini płodności. Ao Nang, choć bardziej komercyjne, stanowi świetną bazę wypadową do odkrywania okolicznych wysp i zatoczek. Krabi to idealne miejsce zarówno dla miłośników aktywnego wypoczynku wspinaczki skałkowej czy kajakarstwa jak i dla tych, którzy po prostu pragną zanurzyć się w słońcu i podziwiać niezapomniane widoki.

Wyspy Phi Phi: Czy słynna "Niebiańska Plaża" wciąż jest symbolem raju?

Wyspy Phi Phi to bez wątpienia ikona Tajlandii, rozsławiona na całym świecie dzięki filmowi "Niebiańska Plaża". Słynna zatoka Maya Bay na Koh Phi Phi Leh, choć przez lata borykała się z nadmierną turystyką, przeszła gruntowną regenerację i dziś ponownie zachwyca swoim niezwykłym pięknem, choć dostęp do niej jest regulowany. Koh Phi Phi Don to z kolei tętniące życiem centrum, oferujące liczne restauracje, bary i możliwości rozrywki. Pytanie, czy Phi Phi wciąż jest symbolem raju, jest złożone. Dla mnie, pomimo wyzwań związanych z popularnością, te wyspy nadal oferują zapierające dech w piersiach krajobrazy i są miejscem, które każdy powinien zobaczyć na własne oczy, by wyrobić sobie własne zdanie. Wystarczy tylko poszukać spokojniejszych zakątków, a znajdziesz je nawet tutaj.

Koh Lipe: Odkryj "tajskie Malediwy" zanim zrobią to wszyscy inni

Koh Lipe to wyspa, która zasłużenie zyskała przydomek "tajskich Malediwów". Jej biały, pudrowy piasek i krystalicznie czysta, lazurowa woda sprawiają, że jest to miejsce absolutnie idylliczne. To idealna propozycja dla tych, którzy szukają spokojniejszego wypoczynku, z dala od zgiełku większych kurortów. Nurkowanie i snorkeling w tutejszych wodach to prawdziwa przyjemność podwodny świat jest niezwykle bogaty i kolorowy. Moja rada? Pospiesz się z wizytą, bo Koh Lipe, choć wciąż zachowuje swój urok, staje się coraz bardziej popularna. To jedna z tych wysp, które trzeba zobaczyć, zanim zmienią się nie do poznania.

Wyspy Similan: Dlaczego to podwodny świat jest tu największą atrakcją?

Wyspy Similan to prawdziwy skarb Tajlandii, uznawany za jeden z dziesięciu najlepszych na świecie miejsc do nurkowania i snorkelingu. Ten chroniony park narodowy to raj dla miłośników podwodnych eksploracji. Bogactwo życia morskiego, spektakularne formacje koralowe i niezwykła przejrzystość wody sprawiają, że każda chwila spędzona pod powierzchnią jest niezapomniana. To właśnie podwodny świat jest tu największą atrakcją ryby o wszystkich możliwych kolorach, żółwie morskie, a nawet rekiny rafowe. Jeśli kochasz nurkować lub po prostu marzysz o zobaczeniu tętniącego życiem ekosystemu morskiego, Wyspy Similan muszą znaleźć się na Twojej liście.

Koh Phangan i Koh Tao: Znajdź idealny balans między spokojem, przygodą i nurkowaniem

Koh Phangan jest często kojarzona z legendarnym Full Moon Party, ale to tylko jedna z jej twarzy. Poza imprezowym zgiełkiem, wyspa oferuje spokojne, dzikie plaże, ukryte zatoczki i zapierające dech w piersiach naturalne piękno, które można odkryć, wynajmując skuter i podróżując na północ lub zachód wyspy. Z kolei Koh Tao to prawdziwa mekka nurków. Znajdziesz tu niezliczone szkoły nurkowe oferujące kursy na każdym poziomie zaawansowania, a podwodne krajobrazy są po prostu fantastyczne. Te dwie wyspy, położone blisko siebie w Zatoce Tajlandzkiej, mogą zaoferować niezwykle różnorodne doświadczenia od relaksu i odosobnienia, przez imprezowy klimat, aż po ekscytujące podwodne przygody. To idealne połączenie dla tych, którzy szukają balansu.

Mniej znane perełki: Odkryj spokój na wyspach Koh Kood, Koh Chang i Koh Lanta

Jeśli szukasz alternatywy dla bardziej zatłoczonych miejsc, Tajlandia ma do zaoferowania wyspy, które wciąż zachowują swój autentyczny urok. Koh Kood to dla mnie synonim spokoju dzika, mało turystyczna, z pięknymi plażami i wodospadami, idealna na ucieczkę od zgiełku i prawdziwy reset. Koh Chang, będąca drugą co do wielkości wyspą Tajlandii, oferuje różnorodność: od tętniących życiem plaż po dziewiczą dżunglę, wodospady i górzyste tereny idealne do eksploracji. Natomiast Koh Lanta to wyspa, którą szczególnie polecam rodzinom i wszystkim szukającym relaksu. Długie, piaszczyste plaże, spokojna atmosfera i doskonałe jedzenie sprawiają, że można tu naprawdę zwolnić i cieszyć się urokami tajskiego życia. To miejsca, gdzie można obcować z autentyczną Tajlandią, z dala od masowej turystyki.

Świątynie Tajlandii

Kulturowe serce Tajlandii: Miasta i świątynie, które opowiadają historię kraju

Bangkok: Od złotych dachów Wielkiego Pałacu po labirynt ulicznego jedzenia

Bangkok to miasto, które nigdy nie śpi tętniąca życiem, dynamiczna stolica, gdzie tradycja wplata się w nowoczesność na każdym kroku. To miejsce, które potrafi przytłoczyć, ale jednocześnie absolutnie zachwycić. Moja podróż po Bangkoku zawsze zaczyna się od ikonicznych świątyń: Wielkiego Pałacu Królewskiego z olśniewającą Świątynią Szmaragdowego Buddy (Wat Phra Kaew), majestatycznej Świątyni Leżącego Buddy (Wat Pho) i malowniczej Świątyni Świtu (Wat Arun), którą najlepiej podziwiać o wschodzie lub zachodzie słońca. Ale Bangkok to nie tylko świątynie. To także labirynt ulicznego jedzenia, gdzie każdy zakątek oferuje nowe smaki, to gwarne nocne targi i niepowtarzalny miejski zgiełk, który jest integralną częścią doświadczenia tej metropolii. To miasto, które trzeba poczuć wszystkimi zmysłami.

Chiang Mai: Poznaj duchową stolicę Północy, jej świątynie i górskie krajobrazy

Chiang Mai to dla mnie duchowe serce północy Tajlandii, miasto, które urzeka spokojniejszą atmosferą niż Bangkok, a jednocześnie oferuje niezwykłe bogactwo kulturowe. Znajdziesz tu ponad 300 świątyń, a każda z nich ma swoją historię i urok. Absolutnym punktem obowiązkowym jest Wat Phra That Doi Suthep, majestatycznie położona na wzgórzu, oferująca panoramiczne widoki na miasto. Okolice Chiang Mai to także przepiękne górskie krajobrazy, idealne do trekkingów, wizyt w wioskach plemion górskich i obcowania z naturą. Uczestnictwo w lokalnych festiwalach, takich jak Loi Krathong czy Yi Peng, to doświadczenie, które na zawsze pozostaje w pamięci i sprawia, że to miejsce jest naprawdę wyjątkowe.

Ayutthaya i Sukhothai: Jak poczuć potęgę dawnego królestwa Syjamu wśród majestatycznych ruin

Dla miłośników historii Tajlandia oferuje podróż w czasie do dawnych królestw Syjamu. Ayutthaya i Sukhothai to historyczne parki, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, które przenoszą nas w epokę, gdy były to tętniące życiem stolice. Majestat zachowanych ruin, choć czasem tylko fragmentarycznych, jest po prostu oszałamiający. W Ayutthayi szczególnie porusza mnie widok słynnej głowy Buddy wrośniętej w korzenie drzewa w Wat Mahathat to symboliczny obraz, który zostaje w pamięci. Zwiedzanie tych rozległych kompleksów najlepiej odbywa się rowerem, co pozwala na spokojne podziwianie architektury i refleksję nad potęgą minionych cywilizacji. To miejsca, gdzie historia przemawia do nas z każdego kamienia.

Biała Świątynia Chiang Rai

Chiang Rai: Czy Biała i Błękitna Świątynia to najbardziej zjawiskowe budowle w Azji?

Chiang Rai, choć często pomijane na rzecz Chiang Mai, skrywa dwie architektoniczne perły, które moim zdaniem śmiało mogą konkurować o miano najbardziej zjawiskowych budowli w Azji. Mowa oczywiście o Białej Świątyni (Wat Rong Khun) i Błękitnej Świątyni (Wat Rong Suea Ten). Biała Świątynia, dzieło artysty Chalermchai Kositpipata, to surrealistyczna, śnieżnobiała konstrukcja, która łączy tradycyjne motywy buddyjskie z nowoczesną symboliką i popkulturą. Jest to miejsce, które jednocześnie fascynuje i skłania do refleksji. Błękitna Świątynia, choć młodsza, urzeka intensywnym błękitem i bogactwem zdobień. Obie świątynie to prawdziwe dzieła sztuki, które są nie tylko miejscami kultu, ale także galeriami sztuki, oferującymi niezapomniane wrażenia wizualne. Są absolutnie wyjątkowe i niezwykle fotogeniczne musisz je zobaczyć!

Park Narodowy Khao Sok jezioro Cheow Lan

Zanurz się w dzikiej naturze: Parki narodowe i krajobrazy, które zapierają dech

Park Narodowy Khao Sok: Czy nocleg w domku na jeziorze Cheow Lan to przygoda Twojego życia?

Park Narodowy Khao Sok to dla mnie jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Tajlandii. To tu znajduje się jedno z najstarszych lasów deszczowych na świecie, a jego sercem jest zapierające dech w piersiach jezioro Cheow Lan, z którego wyrastają majestatyczne wapienne formacje skalne, przypominające zatopiony świat. Odpowiadając na pytanie w nagłówku tak, nocleg w domku na wodzie, w otoczeniu tej dzikiej przyrody, to bez wątpienia przygoda życia! Możliwość pływania kajakiem o wschodzie słońca, trekking przez dżunglę w poszukiwaniu dzikich zwierząt i po prostu chłonięcie ciszy i spokoju tego miejsca to doświadczenia, które na długo pozostają w pamięci. To idealne miejsce dla tych, którzy pragną głębokiego zanurzenia w naturze.

Park Narodowy Erawan: Odkryj kaskady szmaragdowych wodospadów ukrytych w dżungli

W Parku Narodowym Erawan, niedaleko Kanchanaburi, czeka na Ciebie prawdziwy klejnot natury siedmiopoziomowe wodospady Erawan. To miejsce, gdzie szmaragdowa woda spływa kaskadami przez bujną dżunglę, tworząc naturalne baseny, w których można się kąpać. Wędrówka przez wszystkie poziomy wodospadu to fantastyczna przygoda, a każdy kolejny poziom oferuje coraz piękniejsze widoki. Pamiętaj, aby zabrać ze sobą strój kąpielowy i wygodne buty! Najlepiej odwiedzić to miejsce wcześnie rano lub późnym popołudniem, aby uniknąć tłumów i w pełni cieszyć się spokojem i pięknem natury. To idealna odskocznia od upału i miejskiego zgiełku.

Most na rzece Kwai i Kanchanaburi: Gdzie historia spotyka się z zachwycającą przyrodą

Kanchanaburi to miejsce, które głęboko porusza. To tutaj tragiczna historia Mostu na rzece Kwai, symbolu cierpienia z czasów II wojny światowej, łączy się z piękną, spokojną przyrodą. Odwiedzenie mostu, Muzeum Wojny i cmentarzy to ważna lekcja historii i moment refleksji. Jednak Kanchanaburi to także region pełen naturalnego piękna. Malownicze krajobrazy rzeki Kwai, otoczone zielonymi wzgórzami, oferują poczucie spokoju i ukojenia. Możesz połączyć zwiedzanie historycznych miejsc z rejsem po rzece, wizytą w Parku Narodowym Erawan czy po prostu podziwianiem sielskich widoków. To idealne połączenie dla tych, którzy szukają zarówno głębokich doświadczeń, jak i relaksu w otoczeniu natury.

Pola ryżowe i góry Północy: Znajdź spokój w najbardziej sielskich krajobrazach Tajlandii

Północna Tajlandia to nie tylko Chiang Mai i Chiang Rai, ale także rozległe, zielone pola ryżowe, majestatyczne góry i tradycyjne wioski, które oferują zupełnie inne doświadczenie niż tętniące życiem miasta czy rajskie plaże. To region, w którym można znaleźć prawdziwy spokój i autentyczność. Wioski takie jak Pai czy Mae Hong Son to idealne bazy wypadowe do odkrywania okolicznych krajobrazów, pieszych wędrówek, podziwiania wodospadów i obcowania z lokalną kulturą. Tutaj czas płynie wolniej, a widoki zapierają dech w piersiach, oferując idealną ucieczkę od zgiełku i możliwość głębszego połączenia z naturą i codziennym życiem Tajów.

Jak zaplanować podróż marzeń? Praktyczny poradnik po najpiękniejszych miejscach

Kiedy jechać, by cieszyć się najlepszą pogodą w różnych regionach?

Planując podróż do Tajlandii, pogoda jest kluczowym czynnikiem. Ogólnie rzecz biorąc, najlepszy okres to pora sucha, czyli od listopada do kwietnia. W tym czasie możesz spodziewać się słonecznych dni i umiarkowanych temperatur, idealnych do zwiedzania i plażowania. Warto jednak pamiętać, że Tajlandia to duży kraj i pogoda może się różnić regionalnie. Na Północy (Chiang Mai, Chiang Rai) szczyt sezonu przypada na listopad-luty, kiedy noce bywają nawet chłodne. Na Południu, na zachodnim wybrzeżu (Krabi, Phuket, Phi Phi), najlepsza pogoda jest od listopada do kwietnia, natomiast na wschodnim wybrzeżu Zatoki Tajlandzkiej (Koh Samui, Koh Phangan, Koh Tao) pora sucha trwa nieco dłużej, od stycznia do września, z najintensywniejszymi deszczami w październiku-grudniu. Zawsze warto sprawdzić prognozy dla konkretnych regionów, które planujesz odwiedzić.

Logistyka w praktyce: Jak sprawnie i tanio przemieszczać się między wyspami a lądem?

Tajlandia ma bardzo dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, co sprawia, że przemieszczanie się jest stosunkowo łatwe i tanie. Do najpopularniejszych środków transportu należą:

  • Loty wewnętrzne: Tanie linie lotnicze, takie jak AirAsia czy Nok Air, oferują liczne połączenia między głównymi miastami (Bangkok, Chiang Mai, Phuket, Krabi), co jest najszybszym sposobem na pokonanie dużych odległości.
  • Pociągi: Szczególnie popularne są nocne pociągi z Bangkoku do Chiang Mai, oferujące wygodne kuszetki i możliwość zaoszczędzenia na noclegu.
  • Autobusy i minivany: To najtańsza opcja na krótsze i średnie dystanse. Są dostępne na każdej stacji autobusowej i często oferują połączenia "door-to-door" z hotelu.
  • Promy i łodzie: Niezbędne do podróżowania między wyspami. Dostępne są szybkie promy, tradycyjne łodzie typu longtail i speedboaty.
Często turyści łączą zwiedzanie kulturowej Północy z wypoczynkiem na rajskich plażach Południa, co jest bardzo efektywnym sposobem na doświadczenie różnorodności kraju.

Przeczytaj również: Najpiękniejsze miejsca w Zakopanem: Zaplanuj idealną podróż!

Stwórz własną trasę: Przykładowe plany podróży na 2 i 3 tygodnie

Oto dwie sugestie, które możesz dostosować do swoich preferencji i budżetu. Pamiętaj, że to tylko inspiracja, a Tajlandia oferuje nieskończone możliwości!

  1. Plan podróży na 2 tygodnie: Klasyka Tajlandii
    • Dni 1-3: Bangkok. Zwiedzanie Wielkiego Pałacu, Wat Pho, Wat Arun, rejs po rzece Chao Phraya, uliczne jedzenie.
    • Dni 4-6: Chiang Mai. Lot do Chiang Mai, zwiedzanie świątyń (Wat Phra That Doi Suthep), nocny bazar, warsztaty kulinarne.
    • Dni 7-14: Południe (np. Krabi i Wyspy Phi Phi). Lot do Krabi, Railay Beach, rejs na Phi Phi Leh (Maya Bay), relaks na Koh Phi Phi Don.
  2. Plan podróży na 3 tygodnie: Tajlandia dla odkrywców
    • Dni 1-4: Bangkok. Intensywne zwiedzanie, rynki, życie nocne, jednodniowa wycieczka do Ayutthayi.
    • Dni 5-8: Chiang Mai i Chiang Rai. Lot do Chiang Mai, świątynie, trekking, następnie podróż do Chiang Rai (Biała i Błękitna Świątynia).
    • Dni 9-12: Park Narodowy Khao Sok. Przejazd do Khao Sok, nocleg w domku na jeziorze Cheow Lan, kajaki, trekking.
    • Dni 13-21: Wyspy Południa (np. Koh Lipe i Koh Phangan). Przelot na Południe, relaks na "tajskich Malediwach" Koh Lipe, snorkeling, a następnie Koh Phangan odkrywanie spokojnych plaż i nurkowanie na Koh Tao.

Źródło:

[1]

https://krajpiramid.pl/plaze-w-krabi-top-10-najpiekniejszych-plaz/

[2]

https://tajlandiafaq.pl/plaze-krabi/

FAQ - Najczęstsze pytania

Najlepszy okres to pora sucha, od listopada do kwietnia. Pamiętaj jednak, że pogoda może się różnić regionalnie. Na Północy szczyt sezonu to listopad-luty, a na Południu (zachodnie wybrzeże) listopad-kwiecień. Wschodnie wybrzeże Zatoki Tajlandzkiej ma dobrą pogodę od stycznia do września.

Tajlandia oferuje wiele opcji: tanie loty wewnętrzne (np. AirAsia), nocne pociągi (szczególnie Bangkok-Chiang Mai), autobusy/minivany na krótsze trasy oraz promy i łodzie między wyspami. Infrastruktura jest dobrze rozwinięta i łatwo planować trasy.

Północ (Chiang Mai, Chiang Rai) to kultura, góry, świątynie i trekking. Południe (Krabi, Phi Phi) to rajskie plaże, nurkowanie i relaks. Wybór zależy od Twoich preferencji, ale wiele osób łączy oba regiony w jednej podróży, by doświadczyć różnorodności.

Zdecydowanie tak! Wyspy takie jak Koh Kood, Koh Mook czy Koh Lanta oferują autentyczność, spokój i unikalne doświadczenia z dala od tłumów. To świetny sposób, by odkryć prawdziwy urok Tajlandii i znaleźć swój własny kawałek raju.

Tagi:

najpiękniejsze wyspy tajlandii
tajlandia najpiękniejsze miejsca
tajlandia ukryte perełki
tajlandia co warto zobaczyć północ
plan podróży tajlandia 2 tygodnie
gdzie nurkować tajlandia

Udostępnij artykuł

Autor Agata Kalinowska
Agata Kalinowska
Nazywam się Agata Kalinowska i od wielu lat zajmuję się analizą rynku turystycznego oraz pisaniem o najnowszych trendach w tej dziedzinie. Moje doświadczenie w badaniu różnorodnych destynacji i atrakcji turystycznych pozwala mi na dostarczanie rzetelnych informacji, które pomagają czytelnikom w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących podróży. Specjalizuję się w odkrywaniu lokalnych skarbów oraz promowaniu zrównoważonego turystyki, co sprawia, że moje teksty są nie tylko informacyjne, ale i inspirujące. Stawiam na obiektywizm i dokładność, starając się uprościć złożone dane i dostarczyć je w przystępny sposób. Moim celem jest zapewnienie czytelnikom aktualnych i wiarygodnych informacji, które pozwolą im lepiej zrozumieć świat turystyki. Wierzę, że każdy może znaleźć idealne miejsce na wypoczynek, a moja misja to pomóc w odkrywaniu tych wyjątkowych możliwości.

Napisz komentarz

Tajlandia: Najpiękniejsze miejsca. Czy znasz te ukryte perełki?